<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="P189n1629"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Northern Yongle Edition of the Canon, Electronic version, No. 1629 天台四教仪集註（选录“集註”本文）</title> <title xml:lang="zh-Hans">永乐北藏数位版, No. 1629 天台四教仪集註（选录“集註”本文）</title> <author>元 蒙润集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>9卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">P</idno>.<idno type="vol">189</idno>.<idno type="no">1629</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-16 10:44:18 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Northern Yongle Edition of the Canon</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">永乐北藏</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">天台四教仪集註（选录“集註”本文）</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【北藏】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00170"> <charName>CBETA CHARACTER CB00170</charName> <mapping cb:dec="983210" type="PUA">U+F00AA</mapping> <mapping type="unicode">U+43F6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*坒]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00562"> <charName>CBETA CHARACTER CB00562</charName> <mapping cb:dec="983602" type="PUA">U+F0232</mapping> <mapping type="unicode">U+47FD</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(梳-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07043"> <charName>CBETA CHARACTER CB07043</charName> <mapping cb:dec="990083" type="PUA">U+F1B83</mapping> <mapping type="unicode">U+3A3F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>據</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+处]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07778"> <charName>CBETA CHARACTER CB07778</charName> <mapping cb:dec="990818" type="PUA">U+F1E62</mapping> <mapping type="unicode">U+23206</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晋-(ㄙ*ㄙ)+(口*口)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08221"> <charName>CBETA CHARACTER CB08221</charName> <mapping cb:dec="991261" type="PUA">U+F201D</mapping> <mapping type="unicode">U+3C55</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>归</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[止*帚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08798"> <charName>CBETA CHARACTER CB08798</charName> <mapping cb:dec="991838" type="PUA">U+F225E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F3A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>缺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卸-ㄗ+夬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10881"> <charName>CBETA CHARACTER CB10881</charName> <mapping cb:dec="993921" type="PUA">U+F2A81</mapping> <mapping type="unicode">U+265DF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[听-王]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14081"> <charName>CBETA CHARACTER CB14081</charName> <mapping cb:dec="997121" type="PUA">U+F3701</mapping> <mapping type="unicode">U+235F3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>树</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*豆*寸]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14295"> <charName>CBETA CHARACTER CB14295</charName> <mapping cb:dec="997335" type="PUA">U+F37D7</mapping> <mapping type="unicode">U+27A15</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[言*免]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16487"> <charName>CBETA CHARACTER CB16487</charName> <mapping cb:dec="999527" type="PUA">U+F4067</mapping> <mapping type="unicode">U+2505E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+皿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21955"> <charName>CBETA CHARACTER CB21955</charName> <mapping cb:dec="1004995" type="PUA">U+F55C3</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+苦]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30246"> <charName>CBETA CHARACTER CB30246</charName> <mapping cb:dec="1013286" type="PUA">U+F7626</mapping> <mapping type="unicode">U+2D8E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(冰-水+丨)*ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30257"> <charName>CBETA CHARACTER CB30257</charName> <mapping cb:dec="1013297" type="PUA">U+F7631</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>乖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[乖-北+(土*土)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2010-09-03T11:17:39"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="2"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0013a" n="0013a"/> <lb ed="P" n="0013a01"/><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:jhead>天台四教仪集註卷第二 稼二</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="P" n="0013a02"/><byline cb:type="collector">南天竺沙门 蒙润 集</byline> <lb ed="P" n="0013a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0013a0301">天台四教仪</p></cb:div> <lb ed="P" n="0013a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0013a0401"><name role="" type="person">天台山</name>名也天者顚也元气未分混而为 <lb ed="P" n="0013a05"/>一两仪既判淸而为天浊而为地此本俗 <lb ed="P" n="0013a06"/>名且依俗释台者星名也其地分野应天 <lb ed="P" n="0013a07"/>三台故以名焉如辅行<note place="inline">一上十七</note>此山即大师 <lb ed="P" n="0013a08"/>栖身入寂之所盖以西方风俗称名为尊 <lb ed="P" n="0013a09"/>此土避名为敬故以此处显其人也复以 <lb ed="P" n="0013a10"/>人命家则天台为宗矣今题意在焉四教 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0013b" n="0013b"/> <lb ed="P" n="0013b01"/>者别文明化仪化法有乎八教今但言四 <lb ed="P" n="0013b02"/>教者以通名立题義摄两种盖非化仪无 <lb ed="P" n="0013b03"/>以判非化法无以释一书之旨莫越于斯 <lb ed="P" n="0013b04"/>教者圣人被下之言亦诠理化物为義问 <lb ed="P" n="0013b05"/>或约化仪立题乃據籤文化仪四教文義 <lb ed="P" n="0013b06"/>整足任运摄得三藏等四为证或谓颁宣 <lb ed="P" n="0013b07"/>藏等以为顿等谓化仪无体又谓顿等四 <lb ed="P" n="0013b08"/>教古师亦用藏等四教起自天台以此为 <lb ed="P" n="0013b09"/>化法立题今何以从通名耶答化仪化法 <lb ed="P" n="0013b10"/>有体无体或彼此相摄文各有意皆不为 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0014a" n="0014a"/> <lb ed="P" n="0014a01"/>此立题而设况古师所立顿等与今不同 <lb ed="P" n="0014a02"/>故妙乐以顿等藏等为天台一家判释之 <lb ed="P" n="0014a03"/>纲目今此一书既明判释立题四教岂偏 <lb ed="P" n="0014a04"/>属乎仪者天台一家四教判释仪式也文 <lb ed="P" n="0014a05"/>末既云自从此下略明诸家判教仪式显 <lb ed="P" n="0014a06"/>今一书明判明释在乎天台岂可谓<persName>如来</persName> <lb ed="P" n="0014a07"/>施化次第仪式邪。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0014a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0014a0801">高丽沙门</p></cb:div> <lb ed="P" n="0014a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0014a0901">谛观录高丽东夷国名沙门此云勤息谓 <lb ed="P" n="0014a10"/>勤行众善止息诸恶故又沙门复以释为 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0014b" n="0014b"/> <lb ed="P" n="0014b01"/>姓者始于<g ref="#CB07778">晋</g>安法师也後增一阿合来此 <lb ed="P" n="0014b02"/>土云四河入海同一鹹味四姓出家皆名 <lb ed="P" n="0014b03"/>为释<note place="inline">文</note>显性录以四句栋云一是沙门非 <lb ed="P" n="0014b04"/>释子出家外道二是释子非沙门在家释 <lb ed="P" n="0014b05"/>种<note place="inline">此王种之释也</note>三是释子是沙门两土之僧<note place="inline">此四 <lb ed="P" n="0014b06"/>姓出家通称为释</note>四非释子非沙门两土之俗四 <lb ed="P" n="0014b07"/>句拣之无遗矣或谓是释子是沙门乃释 <lb ed="P" n="0014b08"/>种出家且梵土馀种出家及此土之僧皆 <lb ed="P" n="0014b09"/>称沙门释子为何句收耶录谓观师抄录 <lb ed="P" n="0014b10"/>台教纲要也。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0015a" n="0015a"/> <lb ed="P" n="0015a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0015a0101">天台智者大师</p></cb:div> <lb ed="P" n="0015a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0015a0201">拾遗记云天台栖真之处智者隋主所称 <lb ed="P" n="0015a03"/>大师群生模笵亦帝王大臣所师也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0015a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0015a0401">以五时八教判释东流一代圣教罄无不尽。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0015a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0015a0501">五时八教本是<persName>如来</persName>所说之法大师依義 <lb ed="P" n="0015a06"/>立名用此判释一代圣教故云以也然上 <lb ed="P" n="0015a07"/>天台智者乃能判能释之人东流圣教乃 <lb ed="P" n="0015a08"/>所判所释之法五时八教乃判释之仪式 <lb ed="P" n="0015a09"/>也盖天台准法花意判释诸经如籤文云 <lb ed="P" n="0015a10"/>判释准乎部教部教之義唯在法花判谓 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0015b" n="0015b"/> <lb ed="P" n="0015b01"/>剖判释谓解释妙乐云顿等是此宗判教 <lb ed="P" n="0015b02"/>之大网藏等是一家释義之纲目如以化 <lb ed="P" n="0015b03"/>仪判花严为顿以化法别圆解释乃至判 <lb ed="P" n="0015b04"/>法花为非顿非渐以纯圆独妙解释。</p> <lb ed="P" n="0015b05"/><p xml:id="pP189p0015b0501"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0015_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0015b06"/> <lb ed="P" n="0015b07"/> <lb ed="P" n="0015b08"/> <lb ed="P" n="0015b09"/> <lb ed="P" n="0015b10"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0016a" n="0016a"/> <lb ed="P" n="0016a01"/><p xml:id="pP189p0016a0101">东流者<persName>佛</persName>法自西而流东也代者更也如 <lb ed="P" n="0016a02"/>来五十年说法为一代今以五时八教判 <lb ed="P" n="0016a03"/>释无遗若尔妙玄何云柰苑之前不预小 <lb ed="P" n="0016a04"/>摄耶须知妙玄约时破古谓说提谓经时 <lb ed="P" n="0016a05"/>乃未转法轮已前未有僧宝故破古师不 <lb ed="P" n="0016a06"/>应于鹿苑前别立提谓为人天小教若约 <lb ed="P" n="0016a07"/>法<g ref="#CB30246">收</g>经则如四教義云三藏明世间佈施 <lb ed="P" n="0016a08"/>持戒禅定即是人天之教幷正因缘所生 <lb ed="P" n="0016a09"/>善法此已为三藏所摄故先达云约时破 <lb ed="P" n="0016a10"/>古不当五时所收约法收经義当三藏所 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0016b" n="0016b"/> <lb ed="P" n="0016b01"/>摄也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0016b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0016b0201">言五时者一花严时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0016b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0016b0301">从经题立时虽历七处八会<note place="inline">新经九会</note>只是一 <lb ed="P" n="0016b04"/>经因行如华莊严果德具云大方廣<persName>佛</persName>华 <lb ed="P" n="0016b05"/>严经此人法譬三具足立题更有单三复三。</p> <lb ed="P" n="0016b06"/><p xml:id="pP189p0016b0601"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0016_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0016b07"/> <lb ed="P" n="0016b08"/> <lb ed="P" n="0016b09"/> <lb ed="P" n="0016b10"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0017a" n="0017a"/> <lb ed="P" n="0017a01"/><p xml:id="pP189p0017a0101"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0017_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0017a02"/> <lb ed="P" n="0017a03"/><p xml:id="pP189p0017a0301">旧经<g ref="#CB07778">晋</g>译五十卷或六十卷成新经唐译 <lb ed="P" n="0017a04"/>八十卷成若龙宫三本上本十三世界微 <lb ed="P" n="0017a05"/>尘数品中本四十九万八千八百偈下本 <lb ed="P" n="0017a06"/>十万偈四十八品今但有三十九品如释 <lb ed="P" n="0017a07"/>籤十<note place="inline">十八</note>旧立四种花严祖无显文考大师 <lb ed="P" n="0017a08"/>荆溪之意则有约时约处约理之不同约 <lb ed="P" n="0017a09"/>理则曰法界约处或曰寂场约时曰三七 <lb ed="P" n="0017a10"/>日或时长尽未来际何得认此名言便谓 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0017b" n="0017b"/> <lb ed="P" n="0017b01"/>花严有四种之别且其间于義有妨不应 <lb ed="P" n="0017b02"/>以後分时长花严而为寂场又不应将通 <lb ed="P" n="0017b03"/>五时中通後之義为时长也问花严时长 <lb ed="P" n="0017b04"/>为至何时答如妙乐云義当转教时也经 <lb ed="P" n="0017b05"/>家取後分部类相从结归前分花严部内 <lb ed="P" n="0017b06"/>此即通五时中文通之类也若般若明华 <lb ed="P" n="0017b07"/>严海空及日若垂没馀辉峻岭与夫莲花 <lb ed="P" n="0017b08"/>藏海通至涅槃之後此于他部明花严義 <lb ed="P" n="0017b09"/>不可结归本部乃通五时中義通之类非 <lb ed="P" n="0017b10"/>时长也。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0018a" n="0018a"/> <lb ed="P" n="0018a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0018a0101">二鹿苑时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0018a0201">从处立时说经虽多同一处故乃<persName>如来</persName>昔 <lb ed="P" n="0018a03"/>生垂化之地缘如辅行辅行群鹿所居故 <lb ed="P" n="0018a04"/>名鹿苑从树为名亦名柰苑二仙所居亦 <lb ed="P" n="0018a05"/>名仙苑。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0018a0601">说四阿含。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0018a0701">阿含翻无比法妙玄<note place="inline">十初</note>云增一明人天因 <lb ed="P" n="0018a08"/>果中明真寂深義杂明诸禅定长破外道 <lb ed="P" n="0018a09"/>而通说无常知苦断集证灭修道<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0018a1001">三方等时。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0018b" n="0018b"/> <lb ed="P" n="0018b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0018b0101">廣谈四教均被众機说经既多处亦不一 <lb ed="P" n="0018b02"/>故约法立时也若普贤观称方等者从理 <lb ed="P" n="0018b03"/>得名如释籤六<note place="inline">十五</note>云此以理等名方等典 <lb ed="P" n="0018b04"/>若止观二<note place="inline">六</note>云四门入<name role="" type="person">淸凉池</name>曰方所契 <lb ed="P" n="0018b05"/>之理曰等此约行理合论今是生酥调斥 <lb ed="P" n="0018b06"/>之方等義应属事。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0018b0701">说维摩。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0018b0801">具云维摩诘所说经人法立题此云净名 <lb ed="P" n="0018b09"/>亦翻净<name role="" type="person">无垢称</name>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0018b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0018b1001">思益。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0019a" n="0019a"/> <lb ed="P" n="0019a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019a0101">具云思益梵天所问经<name role="" type="person">网明菩萨</name>答。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0019a0201">楞伽。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019a0301">翻不可往。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0019a0401">楞严三昧。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019a0501">楞严翻健相三昧翻调真定亦云正心行处。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0019a0601">金光明。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019a0701">金即法身光即般若明即解脱单法立题 <lb ed="P" n="0019a08"/>玄文顺古复约譬喩一释格他譬法不周 <lb ed="P" n="0019a09"/>其如经题是法非譬又不可以被利钝機 <lb ed="P" n="0019a10"/>双存法譬也。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0019b" n="0019b"/> <lb ed="P" n="0019b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0019b0101">勝鬘等经。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019b0201">具云勝鬘狮子吼一乘大方便方廣经勝 <lb ed="P" n="0019b03"/>鬘夫人即<name role="" type="person">舍卫国</name>波斯匿王女<name role="" type="person">茉莉夫人</name> <lb ed="P" n="0019b04"/>所生为逾阇国妃。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0019b0501">四般若时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0019b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0019b0601"><note place="inline">说摩诃般若光赞般若金刚般若大品般若等诸般若经</note>从经题立时 <lb ed="P" n="0019b07"/>般若翻智慧般若尊重智慧轻薄即五种 <lb ed="P" n="0019b08"/>不番之一也摩诃翻大多勝以多含故不 <lb ed="P" n="0019b09"/>翻光赞经云于是<persName>世尊</persName>从其舌本悉覆<persName>佛</persName> <lb ed="P" n="0019b10"/>土而出无数百千光明照三千界其光明 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0020a" n="0020a"/> <lb ed="P" n="0020a01"/>中自然而植金莲花其莲花上各有诸<persName>佛</persName> <lb ed="P" n="0020a02"/>讲说此经光即光明赞即讲说即大品上 <lb ed="P" n="0020a03"/>帙金刚从喩立名以金中精刚能断难断 <lb ed="P" n="0020a04"/>喩般若断疑荡相亦名小般若乃大部六 <lb ed="P" n="0020a05"/>百卷中第五百七十七卷大品辅行五上 <lb ed="P" n="0020a06"/><note place="inline">十</note>云大品凡列法门无不皆以五阴为首 <lb ed="P" n="0020a07"/>等诸般若经者谓等于小品放光仁王天 <lb ed="P" n="0020a08"/>王文殊问般若等。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0020a0901">五法花涅槃时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0020a1001">从经题立时以此二经同醍醐故具云妙 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0020b" n="0020b"/> <lb ed="P" n="0020b01"/>法莲花经妙名不可思议法即十界十如 <lb ed="P" n="0020b02"/>权实之法莲花譬上权实法也涅槃具云 <lb ed="P" n="0020b03"/>摩诃般涅槃那此云大灭度大即法身灭 <lb ed="P" n="0020b04"/>即解脱度即般若即三德秘藏也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0020b0501">是为五时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0020b0601">结也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0020b0701">亦名五味。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0020b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0020b0801">五时在大部中或作五味列故云亦也五 <lb ed="P" n="0020b09"/>时说法颂云阿含十二方等八二十二年 <lb ed="P" n="0020b10"/>般若谈法花涅槃共八年花严最初三七日。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0021a" n="0021a"/> <lb ed="P" n="0021a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0021a0101">言八教者顿渐秘密不定藏通别圆是名八教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0021a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0021a0201">初总标不从渐来直说于大时部居初故 <lb ed="P" n="0021a03"/>名为顿中间三味次第调停破邪立正<note place="inline">鹿苑</note> <lb ed="P" n="0021a04"/>引小向大<note place="inline">方等</note>会一切法皆摩诃衍<note place="inline">般若</note>故名 <lb ed="P" n="0021a05"/>为渐不思议力同<g ref="#CB10881">听</g>异闻互不相知名秘 <lb ed="P" n="0021a06"/>密教闻小证大闻大证小得益不同名不 <lb ed="P" n="0021a07"/>定教经律论三各含文理条然不同名三 <lb ed="P" n="0021a08"/>藏教三乘共行钝同三藏利根菩萨通後 <lb ed="P" n="0021a09"/>别圆故名通教独菩萨法别前藏通次第 <lb ed="P" n="0021a10"/>修证别後圆教故名别教教理智断行位 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0021b" n="0021b"/> <lb ed="P" n="0021b01"/>因果满足顿妙一切圆融故名圆教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0021b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0021b0201">顿等四教是化仪如世药方藏等四教名化 <lb ed="P" n="0021b03"/>法如辨药味。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0021b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0021b0401">化仪化物仪式化法化物方法義例<note place="inline">五</note>云 <lb ed="P" n="0021b05"/>顿等四教是<persName>佛</persName>化仪藏等四教是<persName>佛</persName>化法。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0021b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0021b0601">如是等義散在廣文今依大本略录纲要。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0021b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0021b0701">廣文一家教部即下文廣本也大本即法 <lb ed="P" n="0021b08"/>华玄義今文所录通依一家廣文如文末 <lb ed="P" n="0021b09"/>云谨案台教廣本的依大本玄義如云请 <lb ed="P" n="0021b10"/>看法花玄義十卷。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0022a" n="0022a"/> <lb ed="P" n="0022a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0022a0101">初辨五时五味及化仪四教然後出藏通别圆。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0022a0201">此明今文抄录之法化仪属部故与时味 <lb ed="P" n="0022a03"/>兼明化法属教故後别明也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0022a0401">第一顿教者即花严经也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0022a0501">此判部属顿。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0022a0601">从部时味等得名为顿。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0022a0701">此释出属顿所以也部唯约法时兼法譬 <lb ed="P" n="0022a08"/>味专约譬最初说大时味俱初故得顿名 <lb ed="P" n="0022a09"/>此下所谓<persName>如来</persName>等约部判顿此经中云下 <lb ed="P" n="0022a10"/>约时判顿涅槃云下约味判顿後准法花 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0022b" n="0022b"/> <lb ed="P" n="0022b01"/>判也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0022b0201">所谓<persName>如来</persName>初成正觉在寂灭道场四十一位 <lb ed="P" n="0022b03"/>法身大士及夙世根熟天龙八部一时围绕 <lb ed="P" n="0022b04"/>如雲笼月尔时<persName>如来</persName>现卢舍那身说圆满修 <lb ed="P" n="0022b05"/>多罗故言顿教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0022b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0022b0601"><persName>如来</persName>乘如实道来成正觉文句九<note place="inline">十一</note>初成 <lb ed="P" n="0022b07"/>正觉三七日说大化之始故曰初成離邪 <lb ed="P" n="0022b08"/>曰正背妄曰觉寂灭道场寂五住烦恼灭 <lb ed="P" n="0022b09"/>二种生死得道之场故曰道场即<name role="" type="person">摩竭提</name> <lb ed="P" n="0022b10"/>国阿兰若处处随法转名寂灭场四十一 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0023a" n="0023a"/> <lb ed="P" n="0023a01"/>位圆教住行向地等觉别地已上证道同 <lb ed="P" n="0023a02"/>圆四念处云花严後无等觉者乃部中谈 <lb ed="P" n="0023a03"/>位不可以此而难今文经前列众也法身 <lb ed="P" n="0023a04"/>大士破无明惑得无生忍捨生身已居实 <lb ed="P" n="0023a05"/>报土受法性身故曰法身上求下化建立 <lb ed="P" n="0023a06"/>大事故曰大士夙世根熟<persName>佛</persName>化众生种熟 <lb ed="P" n="0023a07"/>脱三时时不废谓种在久远熟在夙世脱 <lb ed="P" n="0023a08"/>在今日天龙八部天龙别名八部总称总 <lb ed="P" n="0023a09"/>别兼擧也天<note place="inline">一</note>龙<note place="inline">二</note>夜叉<note place="inline">三</note>犍闼婆<note place="inline">四</note>阿 <lb ed="P" n="0023a10"/>修罗<note place="inline">五</note>迦楼罗<note place="inline">六</note>紧那罗<note place="inline">七</note>摩睺罗伽<note place="inline">八</note> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0023b" n="0023b"/> <lb ed="P" n="0023b01"/>人非人等总结八部龙鬼等得预法会者 <lb ed="P" n="0023b02"/>乘急戒缓故大师准涅槃经云于戒缓者 <lb ed="P" n="0023b03"/>不名为缓于乘缓者乃名为缓之文遂开 <lb ed="P" n="0023b04"/>乘戒四句。</p> <lb ed="P" n="0023b05"/><p xml:id="pP189p0023b0501"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0023_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0023b06"/> <lb ed="P" n="0023b07"/> <lb ed="P" n="0023b08"/> <lb ed="P" n="0023b09"/><p xml:id="pP189p0023b0901">如雲笼月月喩教主具智断二德初一至 <lb ed="P" n="0023b10"/>十五谓之白月智光渐增故譬智德十六 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0024a" n="0024a"/> <lb ed="P" n="0024a01"/>至三十日谓之黑月邪光渐灭故譬断德 <lb ed="P" n="0024a02"/>尔时<persName>如来</persName>指丈六身即境本定身也现卢 <lb ed="P" n="0024a03"/>舍那身现即现起卢舍那翻净满谓诸恶 <lb ed="P" n="0024a04"/>都<g ref="#CB16487">尽</g>故净众德悉圆故满<note place="inline">自报</note>亦翻光明遍 <lb ed="P" n="0024a05"/>照<note place="inline">他报</note>亦名尊特亦名勝应新译花严云毘 <lb ed="P" n="0024a06"/>卢遮那妙乐九<note place="inline">廿七</note>破云近代翻译法报不 <lb ed="P" n="0024a07"/>分二三莫辨<note place="inline">文</note>然花严教主经<g ref="#CB00562">疏</g>诸文或 <lb ed="P" n="0024a08"/>云释迦或云舍那者盖是释迦现起舍那 <lb ed="P" n="0024a09"/>故也而净觉谓本是实报土身应下二土 <lb ed="P" n="0024a10"/>故解谤破云汝执藏尘为尊特相<g ref="#CB14081">树</g>下之 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0024b" n="0024b"/> <lb ed="P" n="0024b01"/>身有此相否故陞<name role="" type="person">须弥山</name>顶品云尔时世 <lb ed="P" n="0024b02"/>尊不離一切菩提<g ref="#CB14081">树</g>下而上陞须弥向帝 <lb ed="P" n="0024b03"/>释殿岂非花严是千百亿应身所说此身 <lb ed="P" n="0024b04"/>既被别圆之機见是尊特何须独指花台 <lb ed="P" n="0024b05"/>受职身耶<note place="inline">文</note>盖指千百亿应身中之一身 <lb ed="P" n="0024b06"/>所说月堂云境本定身则是释迦機感见 <lb ed="P" n="0024b07"/>相乃是舍那此即释迦境本定身现起舍 <lb ed="P" n="0024b08"/>那尊特也上品相好下品尊特二现言之 <lb ed="P" n="0024b09"/>正当须现圆满修多罗约圆实部主说释 <lb ed="P" n="0024b10"/>籤云花严顿部正在圆<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1001" n="0024b1001"/><anchor xml:id="beg0024b1001" n="0024b1001"/>真<anchor xml:id="end0024b1001"/>兼申别<anchor xml:id="nkr_note_add_0024b1002" n="0024b1002"/><anchor xml:id="beg0024b1002" n="0024b1002"/>俗<anchor xml:id="end0024b1002"/>修多 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0025a" n="0025a"/> <lb ed="P" n="0025a01"/>罗翻契经圣教之都名若十二部中直说 <lb ed="P" n="0025a02"/>法相者名修多罗今非此意故言顿教结 <lb ed="P" n="0025a03"/>部属顿也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0025a0401">若约機约教未免兼权。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0025a0501">機是所被教是能被機有别圆教兼权实 <lb ed="P" n="0025a06"/>辅行曰约部约味得名为顿部内之教教 <lb ed="P" n="0025a07"/>仍兼渐。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0025a0801">谓初发心时便成正觉等文为圆機说圆教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0025a0901">此释能兼之圆如後释等文者等于三无 <lb ed="P" n="0025a10"/>差别之文。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0025b" n="0025b"/> <lb ed="P" n="0025b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0025b0101">处处说行布次第则为权機说别教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0025b0201">此释所兼之别凡经文处处所说行列排 <lb ed="P" n="0025b03"/>布恒沙法门历劫修行次第之義皆别教 <lb ed="P" n="0025b04"/>也今文欲显部中機教兼权故指经中别 <lb ed="P" n="0025b05"/>圆各说显文为证若别圆问说及分圆即 <lb ed="P" n="0025b06"/>别融别即圆義非一槪也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0025b0701">故约部为顿。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0025b0801">此结从部为顿。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0025b0901">约教名兼。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0025b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0025b1001">此结部中機教兼权。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0026a" n="0026a"/> <lb ed="P" n="0026a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0026a0101">此经中云譬如日出先照高山<note place="inline">第一时</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0026a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0026a0201"><g ref="#CB07778">晋</g>译花严二十九宝王<persName>如来</persName>性起品文有 <lb ed="P" n="0026a03"/>四照合法有五今家约義引经但作三照 <lb ed="P" n="0026a04"/>又复義开平地为三用对涅槃五味妙玄 <lb ed="P" n="0026a05"/>一<note place="inline">六</note>释籤一<note place="inline">十七</note>别行義<g ref="#CB00562">疏</g>记云彼经预叙 <lb ed="P" n="0026a06"/>一代始终故立譬云犹如日出先照高山 <lb ed="P" n="0026a07"/>次照幽谷後照平地今家義开平地为三 <lb ed="P" n="0026a08"/>对于涅槃五味<note place="inline">文</note>日譬于<persName>佛</persName>光譬说教照 <lb ed="P" n="0026a09"/>物譬被機高山譬别圆众此譬兼于機应 <lb ed="P" n="0026a10"/>也若释籤用两经二義相成者旻智行云 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0026b" n="0026b"/> <lb ed="P" n="0026b01"/>若不用涅槃五味则不显花严演三成五 <lb ed="P" n="0026b02"/>若不用花严三照则不显涅槃後之四味 <lb ed="P" n="0026b03"/>皆从牛出旧谓今家合四为三而诸文真 <lb ed="P" n="0026b04"/>作三照引经何尝云合四耶又有以经中 <lb ed="P" n="0026b05"/>譬如日月出现世间乃至深山幽谷无不 <lb ed="P" n="0026b06"/>普照之文谓是经文合四为三殊不知此 <lb ed="P" n="0026b07"/>文只是照幽谷也。</p> <lb ed="P" n="0026b08"/><p xml:id="pP189p0026b0801"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0026_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0026b09"/> <lb ed="P" n="0026b10"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0027a" n="0027a"/> <lb ed="P" n="0027a01"/><p xml:id="pP189p0027a0101"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0027_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="P" n="0027a02"/> <lb ed="P" n="0027a03"/> <lb ed="P" n="0027a04"/> <lb ed="P" n="0027a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0027a0501">涅槃云譬如从牛出乳此从<persName>佛</persName>出十二部经<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0501" n="0027a0501"/><anchor xml:id="beg0027a0501" n="0027a0501"/><note place="inline">一乳味</note><anchor xml:id="end0027a0501"/>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0027a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0027a0601"><anchor xml:id="nkr_note_add_0027a0601" n="0027a0601"/><anchor xml:id="beg0027a0601" n="0027a0601"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0027a0601"/>牛譬于<persName>佛</persName>乳譬于教释籤云此五味 <lb ed="P" n="0027a07"/>相生之文在十三卷圣行品末<persName>佛</persName>印无垢 <lb ed="P" n="0027a08"/>藏王菩萨竟云譬如从牛出乳乃至醍醐 <lb ed="P" n="0027a09"/>譬如<persName>佛</persName>出十二部经乃至涅槃十二部经 <lb ed="P" n="0027a10"/>颂曰长行重颂幷授记孤起无问而自说 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0027b" n="0027b"/> <lb ed="P" n="0027b01"/>因缘譬喩及本事本生方廣未曾有论议 <lb ed="P" n="0027b02"/>俱成十二名廣如大论三十三华梵名義 <lb ed="P" n="0027b03"/>具如妙玄<note place="inline">六</note>此十二部经通论大小各具 <lb ed="P" n="0027b04"/>十二部别而言之小乘让三存九小乘<g ref="#CB01926">灰</g> <lb ed="P" n="0027b05"/>断无方廣经说必假缘无无问自说虽有 <lb ed="P" n="0027b06"/>授记作<persName>佛</persName>者少此以小九望大三也玄文 <lb ed="P" n="0027b07"/>又以大九望小三者谓大乘根利无因缘 <lb ed="P" n="0027b08"/>譬喩论议之三也又以大一望小十一者 <lb ed="P" n="0027b09"/>谓小乘但让廣经一部耳释籤云如上所 <lb ed="P" n="0027b10"/>说一往赴機<g ref="#CB07043">據</g>理应以通说为正。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0028a" n="0028a"/> <lb ed="P" n="0028a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0028a0101">信解品云即遣旁人急追将还穷子惊愕称 <lb ed="P" n="0028a02"/>怨大唤等。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0028a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0028a0301">譬喩周中四大弟子具领五时今领花严 <lb ed="P" n="0028a04"/>文也即遣说花严教以拟宜也约教理为 <lb ed="P" n="0028a05"/>所依智为能遣教为所遣约人师弟相望 <lb ed="P" n="0028a06"/><persName>佛</persName>为能遣菩萨为所遣傍人约教理智为 <lb ed="P" n="0028a07"/>正说教为旁约人化主为正菩萨为旁谓 <lb ed="P" n="0028a08"/>加被四菩萨说四十位法惠说十住功德 <lb ed="P" n="0028a09"/>林说十行金刚幢说十向金刚藏说十地 <lb ed="P" n="0028a10"/>是四菩萨说此位时幷云<persName>佛</persName>力故说故名 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0028b" n="0028b"/> <lb ed="P" n="0028b01"/>为遣然加被四菩萨者一表旁追義便二 <lb ed="P" n="0028b02"/>彰主伴互融急追将还直将大教拟宜小 <lb ed="P" n="0028b03"/>機故云急追昔有大种故曰将还况复性 <lb ed="P" n="0028b04"/>德本有穷子无大乘功德法财故惊愕文 <lb ed="P" n="0028b05"/>句六<note place="inline">廿二</note>云纵昔曾发废久不忆猝闻大教 <lb ed="P" n="0028b06"/><g ref="#CB30257">乖</g>心故惊不识故愕称怨大唤等文句六 <lb ed="P" n="0028b07"/><note place="inline">廿一</note>云小乘以烦恼为怨生死为苦若劝烦 <lb ed="P" n="0028b08"/>恼即菩提即大唤称冤枉若闻生死即涅 <lb ed="P" n="0028b09"/>柈即大唤称若痛等者等于我不相犯何 <lb ed="P" n="0028b10"/>为见捉之文。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0029a" n="0029a"/> <lb ed="P" n="0029a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0029a0101">此领何義。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0029a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0029a0201">征此信解品文为领何等之義。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0029a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0029a0301">答诸声闻在座如聋若哑等是也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0029a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0029a0401">答出花严拟宜也谓有耳不闻圆顿教故 <lb ed="P" n="0029a05"/>如聋有眼不见舍那身以不见故不能赞 <lb ed="P" n="0029a06"/>歎故若哑问妙玄十<note place="inline">廿三</note>云花严初分永无 <lb ed="P" n="0029a07"/>声闻今何云声闻在座耶答花严不入二 <lb ed="P" n="0029a08"/>乘人手声闻若闻花严则非声闻故不可 <lb ed="P" n="0029a09"/>云有若據花严拟宜小機其最钝根具经 <lb ed="P" n="0029a10"/>五味故不可云无是则显对则无拟宜则 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0029b" n="0029b"/> <lb ed="P" n="0029b01"/>有今四大弟子领解<persName>如来</persName>拟宜之时故云 <lb ed="P" n="0029b02"/>声闻在座也所以<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>却叙小機蒙 <lb ed="P" n="0029b03"/>大拟时迷闷躄地若聋哑文出经後分妙 <lb ed="P" n="0029b04"/>玄云後分则有後分状当聋哑况前分耶 <lb ed="P" n="0029b05"/>故别行<g ref="#CB00562">疏</g>记云以後显前機未堪大昔惠 <lb ed="P" n="0029b06"/>觉谓前分乃有根性声闻此则不可若云 <lb ed="P" n="0029b07"/>声闻根性義亦有之如下文云所谓二乘 <lb ed="P" n="0029b08"/>根性在花严座也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0029b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0029b0901">第二渐教者此下三时三味总名为渐。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0029b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0029b1001">次顿之後总名三渐者寝顿施渐也。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0030a" n="0030a"/> <lb ed="P" n="0030a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0030a0101">次为三乘根性于顿无益故不动寂场而游 <lb ed="P" n="0030a02"/>鹿苑脱舍那珍御之服著文六弊垢之衣。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0030a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0030a0301">三乘乘以运载为義声闻以四谛为乘缘 <lb ed="P" n="0030a04"/>觉以十二因缘为乘菩萨以六度为乘运 <lb ed="P" n="0030a05"/>出三界<g ref="#CB08221">归</g>于涅槃根性辅行云能生为根 <lb ed="P" n="0030a06"/>数习为性于顿无益此三乘人于花严座 <lb ed="P" n="0030a07"/>不信不解是故<persName>如来</persName>不动寂场而游鹿苑 <lb ed="P" n="0030a08"/>此显双垂两相二始同时也脱舍那珍御 <lb ed="P" n="0030a09"/>之服此明<g ref="#CB05903">寝</g>大施小化仪次第也约<persName>佛</persName>意 <lb ed="P" n="0030a10"/>则<g ref="#CB05903">寝</g>法花之实而施权據化仪次第则<g ref="#CB05903">寝</g> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0030b" n="0030b"/> <lb ed="P" n="0030b01"/>花严之顿而施渐处说不动而游衣论脱 <lb ed="P" n="0030b02"/>珍著弊文互显耳然若不明不动而遊无 <lb ed="P" n="0030b03"/>以见二始同时不明脱珍著弊无以见<g ref="#CB05903">寝</g> <lb ed="P" n="0030b04"/>大施小此文曲<g ref="#CB16487">尽</g><persName>如来</persName>妙应无谋设化之 <lb ed="P" n="0030b05"/>相也舍那勝应尊特智定莊严故譬珍御 <lb ed="P" n="0030b06"/>丈六劣应生身忍生法恼故譬敝垢盖法 <lb ed="P" n="0030b07"/>譬双明也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0030b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0030b0801">示从兜率降下托摩耶胎住胎出胎纳妃生 <lb ed="P" n="0030b09"/>子出家苦行六年已後木菩提树下以草为 <lb ed="P" n="0030b10"/>座成劣应身。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0031a" n="0031a"/> <lb ed="P" n="0031a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0031a0101">此明小始也本是圆<persName>佛</persName>垂为三藏初成之 <lb ed="P" n="0031a02"/>相故云示也兜率翻知足此天有内苑外 <lb ed="P" n="0031a03"/>苑菩萨居内苑而降神也然在六欲梵世 <lb ed="P" n="0031a04"/>七天之中以<persName>佛</persName>常居中故从彼下生托摩 <lb ed="P" n="0031a05"/>耶胎摩耶翻天后<name role="" type="person">净饭王</name>之后也妙乐云 <lb ed="P" n="0031a06"/>一切诸<persName>佛</persName>皆不在馀二贱姓故尙尊贵时 <lb ed="P" n="0031a07"/>在刹利尙多闻时在婆罗门又浊难调时 <lb ed="P" n="0031a08"/>在刹利淸易调时在婆罗门文托胎菩萨 <lb ed="P" n="0031a09"/>自右脇入正惠托胎小乘见乘白象贯日 <lb ed="P" n="0031a10"/>之精大乘见乘栴檀楼阁等住胎若小乘 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0031b" n="0031b"/> <lb ed="P" n="0031b01"/>八相合住胎在托胎内今示小始垂化事 <lb ed="P" n="0031b02"/>迹非正明八相也出胎四月八日右脇降 <lb ed="P" n="0031b03"/>神出瑞应经纳妃有三一瞿夷二耶输三 <lb ed="P" n="0031b04"/>鹿野生子即罗睺罗也<persName>佛</persName>出同居示同人 <lb ed="P" n="0031b05"/>法出家时年十九二月十五日夜半乘天 <lb ed="P" n="0031b06"/>马逾城苦行须六年者文句七<note place="inline">十九</note>云但诸 <lb ed="P" n="0031b07"/><persName>佛</persName>道同为缘事异释迦苦行六年草生攒 <lb ed="P" n="0031b08"/><g ref="#CB00170">髀</g>至肘不觉诸天哭唤动地不闻移座得 <lb ed="P" n="0031b09"/>道弥勒即出家日成道彼<persName>佛</persName>十劫犹不现 <lb ed="P" n="0031b10"/>前非根有利钝道有难易缘宜赊促应示 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0032a" n="0032a"/> <lb ed="P" n="0032a01"/>长短耳<note place="inline">文</note>辅行云六年若行所以伏见为 <lb ed="P" n="0032a02"/>调外道过其所行<note place="inline">文</note>颂云十九逾城六苦 <lb ed="P" n="0032a03"/>行五岁遊历三十成说法度生五十年是 <lb ed="P" n="0032a04"/>则共当八十寿木菩提树菩提翻道<persName>佛</persName>于 <lb ed="P" n="0032a05"/>树下成道故名道树草座因果经说帝释 <lb ed="P" n="0032a06"/>化为吉祥童子以草施<persName>佛</persName>坐以成道木树 <lb ed="P" n="0032a07"/>草座皆表三藏诠生灭故劣应对大乘勝 <lb ed="P" n="0032a08"/>应判为劣也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0032a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0032a0901">初在鹿苑先为五人说四谛十二因缘事六 <lb ed="P" n="0032a10"/>度等教。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0032b" n="0032b"/> <lb ed="P" n="0032b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0032b0101">五人颂曰頞鞞<g ref="#CB02494">跋</g>提幷俱利此三属在父 <lb ed="P" n="0032b02"/>之亲陈如十力母之亲初转法轮先度此 <lb ed="P" n="0032b03"/>文句五二云问何故初为五人转法轮答 <lb ed="P" n="0032b04"/>人先见谛故人是现见故人为证故<persName>佛</persName>所 <lb ed="P" n="0032b05"/>行事业与人同故诸天从人中得善利故 <lb ed="P" n="0032b06"/>人中有四众故妙乐五<note place="inline">卅</note>问虽涉五意正 <lb ed="P" n="0032b07"/>在人故皆以人答<note place="inline">文</note>若唯就五人应有三 <lb ed="P" n="0032b08"/>意妙乐<note place="inline">一十六</note>一酬世尊行因本愿二赴五 <lb ed="P" n="0032b09"/>人本愿先悟三报今日侍奉之劳。</p> <lb ed="P" n="0032b10"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0033a" n="0033a"/> <lb ed="P" n="0033a01"/><p xml:id="pP189p0033a0101"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0033_01.gif"/></figure></p> <lb ed="P" n="0033a02"/> <lb ed="P" n="0033a03"/> <lb ed="P" n="0033a04"/> <lb ed="P" n="0033a05"/> <lb ed="P" n="0033a06"/><p xml:id="pP189p0033a0601">摩男长子之通称<note place="inline">以摩诃翻大故</note>俱利<name role="" type="person">斛饭王</name>之 <lb ed="P" n="0033a07"/>长子<g ref="#CB02494">跋</g>提<name role="" type="person">甘露饭王</name>之长子故皆称摩男 <lb ed="P" n="0033a08"/><name role="" type="person">释摩男</name>即陈如也以四姓出家同名释氏 <lb ed="P" n="0033a09"/><persName>佛</persName>初成道最先得度在一切人天罗汉之 <lb ed="P" n="0033a10"/>前如妙乐<note place="inline">一卅七</note>引分别功德论云<persName>佛</persName>最长 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0033b" n="0033b"/> <lb ed="P" n="0033b01"/>子即陈如也谛缘度三具在下文五人是 <lb ed="P" n="0033b02"/>声闻只应说四谛今通擧鹿苑所说之法 <lb ed="P" n="0033b03"/>也事六度者三藏教谈实有事不即理故。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0033b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0033b0401">若约时则日照幽谷第二时。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0033b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0033b0501">旧译花严出现品云譬如日月出现世间 <lb ed="P" n="0033b06"/>乃至深山幽谷无不普照<note place="inline">文</note>辅行一上<note place="inline">廿八</note> <lb ed="P" n="0033b07"/>云幽谷者山川之幽邃也<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0033b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0033b0801">若约味则从乳出酪此从十二部经出九部 <lb ed="P" n="0033b09"/>修多罗<note place="inline">二酪味</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0033b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0033b1001">从乳出酪盖譬<persName>如来</persName>施教次第从顿施渐 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0034a" n="0034a"/> <lb ed="P" n="0034a01"/>相生之義若约機者浓淡在焉如下文云 <lb ed="P" n="0034a02"/>一者但取相生次第二者取其浓淡从十 <lb ed="P" n="0034a03"/>二部出九部亦且相生其实九部从<persName>佛</persName>出也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0034a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0034a0401">信解品云而以方便密遣二人<note place="inline">声闻缘觉</note>形色憔 <lb ed="P" n="0034a05"/>悴无威德者汝可诣彼徐语穷子顾汝除粪。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0034a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0034a0601">而以方便方法也便用也善用其法逗会 <lb ed="P" n="0034a07"/>众生亦善巧之谓也密遣文句六<note place="inline">廿三</note>云初 <lb ed="P" n="0034a08"/>拟大乘云即遣旁人表一实谛一大乘教 <lb ed="P" n="0034a09"/>一菩萨人今明方便隐实为密指偏真为 <lb ed="P" n="0034a10"/>遣约教隐满字为密半字为遣约人内秘 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0034b" n="0034b"/> <lb ed="P" n="0034b01"/>菩萨行为密外现是声闻为遣约化仪寝 <lb ed="P" n="0034b02"/>大施小为遣小不测大为密<note place="inline">文</note>二人文句 <lb ed="P" n="0034b03"/>六<note place="inline">廿三</note>云四大弟子齐已分领不涉菩萨故 <lb ed="P" n="0034b04"/>言二人约法是因缘四谛约理是有作真 <lb ed="P" n="0034b05"/>俗约人是声闻缘觉<note place="inline">文</note>今且约人形色憔 <lb ed="P" n="0034b06"/>悴文句六<note place="inline">廿三</note>云二乘教中不修相好但说 <lb ed="P" n="0034b07"/>苦空无常不净即形色憔悴又<note place="inline">廿五</note>云内怖 <lb ed="P" n="0034b08"/>无常曰憔外遭八苦曰悴<note place="inline">文</note>无威德者无 <lb ed="P" n="0034b09"/>有十力四无所畏故汝可诣彼徐语穷子 <lb ed="P" n="0034b10"/>文句六<note place="inline">廿四</note>云即以小教拟小機也大教明 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0035a" n="0035a"/> <lb ed="P" n="0035a01"/>理直实故言疾走往捉小教明理纡隐故 <lb ed="P" n="0035a02"/>言徐语<note place="inline">文</note>顾汝除粪顾赁也文句六<note place="inline">廿四</note>云 <lb ed="P" n="0035a03"/>除苦集之粪取道灭之價<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0035a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0035a0401">此领何義答次顿之後<g ref="#CB14295">𧨕</g>三藏教二十年中 <lb ed="P" n="0035a05"/>常令除粪即破见思烦恼等義也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0035a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0035a0601">二十年中用八忍八智断见合为一无碍 <lb ed="P" n="0035a07"/>一解脱用九无碍九解脱断思总成二十 <lb ed="P" n="0035a08"/><note place="inline">经中更有两处明二十年</note>若住二乘位转大乘教名为 <lb ed="P" n="0035a09"/>于二十年中执作家事从有二乘之機而 <lb ed="P" n="0035a10"/>来感<persName>佛</persName>故云自见子来<anchor xml:id="nkr_note_add_0035a1001" n="0035a1001"/><anchor xml:id="beg0035a1001" n="0035a1001"/>已<anchor xml:id="end0035a1001"/>二十年皆取二 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0035b" n="0035b"/> <lb ed="P" n="0035b01"/>乘各有十智见思烦恼分别曰见贪爱曰 <lb ed="P" n="0035b02"/>思止观八<note place="inline">初</note>云昏烦之法恼乱心神<note place="inline">文</note>此 <lb ed="P" n="0035b03"/>破见思答上除粪粪能染汚故以譬之谓 <lb ed="P" n="0035b04"/>染汚真理也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0035b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0035b0501">次明方等部净名等经弹偏折小歎大褒圆 <lb ed="P" n="0035b06"/>四教俱<g ref="#CB14295">𧨕</g>藏为半字教通别圆为满字教对 <lb ed="P" n="0035b07"/>半<g ref="#CB14295">𧨕</g>满故言对教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0035b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0035b0801">次明方等部等判部收经也弹偏等明部 <lb ed="P" n="0035b09"/>意也四教俱说等明部中用教也盖以大 <lb ed="P" n="0035b10"/>斥小逗大逗小须四教故收经虽廣净名 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0036a" n="0036a"/> <lb ed="P" n="0036a01"/>有弹斥功特标为首弹偏折小歎大褒圆 <lb ed="P" n="0036a02"/>妙乐四<note place="inline">三十六</note>云今家八字判尽经理谓折 <lb ed="P" n="0036a03"/>小弹偏歎大褒圆<note place="inline">文</note>释籤十二云如观众 <lb ed="P" n="0036a04"/>生品即是歎大称歎文殊净名即是褒圆 <lb ed="P" n="0036a05"/>故令小根耻小慕大<note place="inline">文</note>须弹斥者盖为小 <lb ed="P" n="0036a06"/>機执真保果取证入灭故纔证小果便堪 <lb ed="P" n="0036a07"/>弹斥未必须在十二年後後因维摩示疾 <lb ed="P" n="0036a08"/>毘耶<persName>佛</persName>令弟子诣彼问疾故皆述昔被诃 <lb ed="P" n="0036a09"/>辞不堪往此是述昔诃乃密弹也若当座 <lb ed="P" n="0036a10"/>诃如礼座去花等也四教俱说方等说三 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0036b" n="0036b"/> <lb ed="P" n="0036b01"/>藏者一为弹斥之本二为横来之機如释 <lb ed="P" n="0036b02"/>籤云复有渐中初入小行及俗众室外说 <lb ed="P" n="0036b03"/>无常道辅行十<note place="inline">廿四</note>云方等傍用三藏正用 <lb ed="P" n="0036b04"/>三教以斥二乘令二乘人密成通益不语 <lb ed="P" n="0036b05"/>菩萨者转成衍中人也对半说满以满斥 <lb ed="P" n="0036b06"/>半也故虽兼斥大正在斥小释籤引大经 <lb ed="P" n="0036b07"/>云譬如长者唯有一子心常爱念将诣明 <lb ed="P" n="0036b08"/>师惧不速成寻便将还以爱念故昼夜殷 <lb ed="P" n="0036b09"/>勤但教半字而不教诲毘伽罗论良由其 <lb ed="P" n="0036b10"/>子力未堪故毘伽罗论翻字本谓世间文 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0037a" n="0037a"/> <lb ed="P" n="0037a01"/>字之根本即满字也若合喩者半字谓九 <lb ed="P" n="0037a02"/>部经毘伽罗论谓方等典即满字也此據 <lb ed="P" n="0037a03"/>方等以大斥小故以衍门三教之满而对 <lb ed="P" n="0037a04"/>三藏之半若文句云无方等所对之三者 <lb ed="P" n="0037a05"/>乃显法花部妙唯一圆乘不同方等对三 <lb ed="P" n="0037a06"/>之圆也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0037a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0037a0701">若约时则食时<note place="inline">第三时</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0037a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0037a0801">即花严照平地中初食时也<note place="inline">辰时</note>毘罗三昧 <lb ed="P" n="0037a09"/>经有四食时早起诸天食日中三世<persName>佛</persName>食 <lb ed="P" n="0037a10"/>日西畜牲食日暮鬼神食今是诸天食时也。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0037b" n="0037b"/> <lb ed="P" n="0037b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0037b0101">若约味则从酪出生酥此从九部出方等<note place="inline">三生酥味</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0037b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0037b0201">约教论相生约機论浓淡既耻小慕大如 <lb ed="P" n="0037b03"/>烹酪作生酥。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0037b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0037b0401">信解品云过是<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0401" n="0037b0401"/><anchor xml:id="beg0037b0401" n="0037b0401"/>已<anchor xml:id="end0037b0401"/>後心相体信入出无难然 <lb ed="P" n="0037b05"/>其所止犹在本处。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0037b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0037b0601">过是<anchor xml:id="nkr_note_add_0037b0601" n="0037b0601"/><anchor xml:id="beg0037b0601" n="0037b0601"/>已<anchor xml:id="end0037b0601"/>後过鹿苑三藏之後即今方等也 <lb ed="P" n="0037b07"/>心相体信父子互相体悉信顺子信父故 <lb ed="P" n="0037b08"/>得果不虚父信子故闻大不谤入出无难 <lb ed="P" n="0037b09"/>文句六<note place="inline">廿九</note>云由是见尊特身闻大乘教名 <lb ed="P" n="0037b10"/>此为入复被诃斥犹见文六说小乘法名 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0038a" n="0038a"/> <lb ed="P" n="0038a01"/>此为出大小入出皆无疑难也<note place="inline">文</note>释籤三 <lb ed="P" n="0038a02"/><note place="inline">廿三</note>云不同畏惧王等之时故云无难<note place="inline">文</note>然 <lb ed="P" n="0038a03"/>而修空观用事识见生身住权理修中观 <lb ed="P" n="0038a04"/>用业识见尊特住实理今二乘人虽修空 <lb ed="P" n="0038a05"/>观入见尊特者由业识故盖事业二识为 <lb ed="P" n="0038a06"/>见相之本故解谤云入见尊特功由业识 <lb ed="P" n="0038a07"/>教未开故且住草庵犹在本处犹居罗汉 <lb ed="P" n="0038a08"/>果保证真空也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0038a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0038a0901">此领何義答三藏之後次说方等<anchor xml:id="nkr_note_add_0038a0901" n="0038a0901"/><anchor xml:id="beg0038a0901" n="0038a0901"/>已<anchor xml:id="end0038a0901"/>得道果 <lb ed="P" n="0038a10"/>心相体信闻骂不嗔内怀惭愧心渐淳淑。</p></cb:div> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0038b" n="0038b"/> <lb ed="P" n="0038b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0038b0101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0038b0101" n="0038b0101"/><anchor xml:id="beg0038b0101" n="0038b0101"/>已<anchor xml:id="end0038b0101"/>得道果真空寂灭之道小乘罗汉果也 <lb ed="P" n="0038b02"/>闻骂不嗔妙玄十<note place="inline">十八</note>云恣殃掘之讥任净 <lb ed="P" n="0038b03"/>名之折内怀惭愧释籤云谓受弹斥令歎 <lb ed="P" n="0038b04"/>大自鄙即其益相心渐淳淑密得通益也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0038b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0038b0501">次说般若转教付财融通淘汰此般若中不 <lb ed="P" n="0038b06"/>说藏教带通别二正说圆教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0038b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0038b0701">次说般若等明部意也此般若中等部中 <lb ed="P" n="0038b08"/>用教也转教融通约法付财淘汰约喩所 <lb ed="P" n="0038b09"/>以令其转教菩萨意在二乘领知法门故 <lb ed="P" n="0038b10"/>曰付财二乘本所不知但谓加被令说故 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0039a" n="0039a"/> <lb ed="P" n="0039a01"/>曰转教妙乐七<note place="inline">二十</note>云于<persName>佛</persName>即是付财二乘 <lb ed="P" n="0039a02"/>自谓加说故般若中云岂声闻人敢有所 <lb ed="P" n="0039a03"/>说有所说者皆是<persName>佛</persName>力由機未转且言被 <lb ed="P" n="0039a04"/>加<note place="inline">文</note>般若会一切法皆摩诃衍故曰融通 <lb ed="P" n="0039a05"/>以空慧水荡其执情故曰淘汰不说藏教 <lb ed="P" n="0039a06"/>光明记四三云诸部般若廣示衍中三教 <lb ed="P" n="0039a07"/>空慧复以三藏为助道观又仁王般若说 <lb ed="P" n="0039a08"/>四无常偈恐其吝国正助合行带通别二 <lb ed="P" n="0039a09"/>正说圆教此约圆实部主而说盖一代教 <lb ed="P" n="0039a10"/>主意在圆若辅行十<note place="inline">廿四</note>云般若傍用通教 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0039b" n="0039b"/> <lb ed="P" n="0039b01"/>正用别圆加于二乘密成别益<note place="inline">文</note>释籤三 <lb ed="P" n="0039b02"/><note place="inline">廿三</note>云前于方等義<anchor xml:id="nkr_note_add_0039b0201" n="0039b0201"/><anchor xml:id="beg0039b0201" n="0039b0201"/>已<anchor xml:id="end0039b0201"/>成通故至般若唯须 <lb ed="P" n="0039b03"/>此<note place="inline">二</note>明不共者说部意也<note place="inline">即不共般若意也正用别圆</note> <lb ed="P" n="0039b04"/>意虽不共犹有方等新受小者至此须通 <lb ed="P" n="0039b05"/>亦有衍门傍得小者是故兼用<note place="inline">文</note><note place="inline">傍用通教</note>此 <lb ed="P" n="0039b06"/>皆部中用教意也共部释籤云诸部般若 <lb ed="P" n="0039b07"/>以但不但二种中道不共之法与二乘共 <lb ed="P" n="0039b08"/>说例方等部非无此義以方等经多顺弹 <lb ed="P" n="0039b09"/>诃共義稍疏般若于菩萨则成共说。</p> <lb ed="P" n="0039b10"/> <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0040a" n="0040a"/> <lb ed="P" n="0040a01"/><p xml:id="pP189p0040a0101"><figure><graphic url="../figures/P/P189p0040_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="P" n="0040a02"/> <lb ed="P" n="0040a03"/> <lb ed="P" n="0040a04"/> <lb ed="P" n="0040a05"/> <lb ed="P" n="0040a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0040a0601">约时则禺中时<note place="inline">第四时</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0040a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0040a0701">禺中说文云日在巳曰禺中约味则从生 <lb ed="P" n="0040a08"/>酥出熟酥此从方等之後出。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0040a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0040a0901">摩诃般若<note place="inline">四熟酥味</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0040a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0040a1001">约教生熟二酥相生次第约機则二乘心 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0040b" n="0040b"/> <lb ed="P" n="0040b01"/>渐通泰自知萤火不及日光敬伏之情倍 <lb ed="P" n="0040b02"/>更转熟如从生酥转成熟酥也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0040b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0040b0301">信解品云是时长者有疾自知将死不久语 <lb ed="P" n="0040b04"/>穷子言我今多有金银珍宝仓库盈溢其中 <lb ed="P" n="0040b05"/>多少所应取与。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0040b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0040b0601">长者喩<persName>如来</persName>世间长者具十德<persName>如来</persName>具十 <lb ed="P" n="0040b07"/>号有疾者法身无病随機权示也自知将 <lb ed="P" n="0040b08"/>死不久文句六<note place="inline">廿九</note>云有機则应为生機尽 <lb ed="P" n="0040b09"/>应谢为死今化機将毕应谢非久也多有 <lb ed="P" n="0040b10"/>金银文句六<note place="inline">廿九</note>云金即别教理银即通教 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0041a" n="0041a"/> <lb ed="P" n="0041a01"/>理大品所明真谛不出此二而言多有者 <lb ed="P" n="0041a02"/>理则非多约种种门亦得言多<note place="inline">文</note>妙乐七 <lb ed="P" n="0041a03"/><note place="inline">十九</note>云问大品有圆何故但云不出通别答 <lb ed="P" n="0041a04"/>一者但语通别理已摄馀二论能诠教必 <lb ed="P" n="0041a05"/>须具四今且从理故云不出此二二者二 <lb ed="P" n="0041a06"/>乘至此多成通别亦旦言之<note place="inline">文</note>珍宝者文 <lb ed="P" n="0041a07"/>句六<note place="inline">廿九</note>云劝学中明一切法门皆是珍宝 <lb ed="P" n="0041a08"/><note place="inline">文</note>仓库盈溢等文句六<note place="inline">廿九</note>云仓是定门即 <lb ed="P" n="0041a09"/>百八三昧库是慧门即十八空境也通别 <lb ed="P" n="0041a10"/>两种定慧仓库包藏一切禅定智慧无所 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0041b" n="0041b"/> <lb ed="P" n="0041b01"/><g ref="#CB08798">缺</g>少内充外溢故云盈溢其中多少者说 <lb ed="P" n="0041b02"/>于般若则有廣略二门略则为少廣则为 <lb ed="P" n="0041b03"/>多自行为取化他为与<note place="inline">文</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0041b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0041b0401">此领何義答明方等之後次说般若般若观 <lb ed="P" n="0041b05"/>慧即是家业空生身子受敕转教即是领知 <lb ed="P" n="0041b06"/>等也。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0041b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0041b0701">般若观慧妙玄十<note place="inline">十八</note>云大品或说无常无 <lb ed="P" n="0041b08"/>我或说于空或说不生不灭皆历色心至 <lb ed="P" n="0041b09"/>一切种智句句回转明修行法<note place="inline">文</note>即观慧 <lb ed="P" n="0041b10"/>義也家业长者宅为大乘家诸珍宝为不 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0042a" n="0042a"/> <lb ed="P" n="0042a01"/>思议业妙乐七<note place="inline">二十</note>云前云付财今云付业 <lb ed="P" n="0042a02"/>财从所营业即造作皆是菩萨修德三因 <lb ed="P" n="0042a03"/>之作业也名异義同故得互擧空生身子 <lb ed="P" n="0042a04"/>须菩提翻空生解空第一舍利弗翻身子 <lb ed="P" n="0042a05"/>亦云鹙子智慧第一受敕转教受<persName>如来</persName>之 <lb ed="P" n="0042a06"/>敕命转教菩萨即加被说也以空慧为入 <lb ed="P" n="0042a07"/>道之主故加二人辅行六上<note place="inline">十二</note>云凡言加 <lb ed="P" n="0042a08"/>者加于可加须菩提空与般若空相应相 <lb ed="P" n="0042a09"/>似是故<persName>佛</persName>加令其说空般若是智慧故亦 <lb ed="P" n="0042a10"/>加身子所以但加此二人也<note place="inline">文</note>领知妙乐 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0042b" n="0042b"/> <lb ed="P" n="0042b01"/>二<note place="inline">十八</note>云被加为奉命所说名领知名说为 <lb ed="P" n="0042b02"/>领无别领也<note place="inline">文</note>此是熟酥益相得此益已 <lb ed="P" n="0042b03"/>義成别人净名<g ref="#CB00562">疏</g>云大品二乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b0301" n="0042b0301"/><anchor xml:id="beg0042b0301" n="0042b0301"/>已<anchor xml:id="end0042b0301"/>有入假 <lb ed="P" n="0042b04"/>之義<note place="inline">文</note>观音玄记上<note place="inline">十二</note>云声闻转教密破 <lb ed="P" n="0042b05"/>尘沙<note place="inline">文</note>大品会法<note place="inline">八十一科皆摩诃衍</note>不会人<note place="inline">而无希取 <lb ed="P" n="0042b06"/>一餐之意</note>。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0042b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0042b0701"><anchor xml:id="nkr_note_add_0042b0701" n="0042b0701"/><anchor xml:id="beg0042b0701" n="0042b0701"/>已<anchor xml:id="end0042b0701"/>上三味对花严顿教总名为渐。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0042b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0042b0801">总结渐中三味。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0042b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pP189p0042b0901">第三秘密教者如前四时中<persName>如来</persName>三轮不思 <lb ed="P" n="0042b10"/>议故或为此人<g ref="#CB14295">𧨕</g>顿或为彼人<g ref="#CB14295">𧨕</g>渐彼此互 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0043a" n="0043a"/> <lb ed="P" n="0043a01"/>不相知能令得益故言秘密教。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0043a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pP189p0043a0201">隐密赴機互不相知故名秘密释籤一<note place="inline">廿二</note> <lb ed="P" n="0043a03"/>云不定与秘幷皆不出同<g ref="#CB10881">听</g>异闻但互相 <lb ed="P" n="0043a04"/>知互不相知以辨两异<note place="inline">文</note>若不堪于显露 <lb ed="P" n="0043a05"/>入者须秘密说今对前顿渐显露即明秘 <lb ed="P" n="0043a06"/>密若大本中先明不定对前顿渐定教为 <lb ed="P" n="0043a07"/>次第也此據说相次第虽尔秘密不定遍 <lb ed="P" n="0043a08"/>前四时初无前後具足应云秘密不定显 <lb ed="P" n="0043a09"/>露不定今皆略标然秘密之名起自龙树 <lb ed="P" n="0043a10"/>如释籤一<note place="inline">廿一</note>引大论释大品经诸天子歎 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0043b" n="0043b"/> <lb ed="P" n="0043b01"/>云我见<name role="" type="person">阎浮提</name>第二法轮转今转似初转 <lb ed="P" n="0043b02"/>问初转少今转多云何以大喩小而言似 <lb ed="P" n="0043b03"/>耶答诸<persName>佛</persName>法轮有二种一者显二者密初 <lb ed="P" n="0043b04"/>转声闻见八万及一人诸菩萨见无量阿 <lb ed="P" n="0043b05"/>僧祇人得二乘无量阿僧祇人得无生忍 <lb ed="P" n="0043b06"/>无量阿僧祇人发无上道心行六波罗蜜 <lb ed="P" n="0043b07"/>阿僧祇人得初地乃至十地一生補处坐 <lb ed="P" n="0043b08"/>道场是名为密<note place="inline">文</note>故知初见八万一人属 <lb ed="P" n="0043b09"/>显露摄秘密者如次明之<note place="inline">文</note>如前四时中 <lb ed="P" n="0043b10"/>指秘密教横在四时别无部帙三轮光明 <pb ed="P" xml:id="P189.1629.0044a" n="0044a"/> <lb ed="P" n="0044a01"/>记一<note place="inline">三十</note>云身业现化名神通轮口业说法 <lb ed="P" n="0044a02"/>名正教轮意业鉴機名记心轮三皆摧碾 <lb ed="P" n="0044a03"/>众生惑业故名为轮下地不测亦名三密 <lb ed="P" n="0044a04"/>或为此人说顿等妙玄先约顿渐三说相 <lb ed="P" n="0044a05"/>对次约说默相对各有三義谓此座十方 <lb ed="P" n="0044a06"/>多人一人及俱三相对。</p></cb:div> <lb ed="P" n="0044a07"/> <lb ed="P" n="0044a08"/> <lb ed="P" n="0044a09"/> <lb ed="P" n="0044a10"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>天台四教仪集註卷第二</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0024b1001" to="#end0024b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">真</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0024b1002" to="#end0024b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">俗</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB21955">󵗃</g></rdg></app> <app from="#beg0027a0501" to="#end0027a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><note place="inline">一乳味</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0027a0601" to="#end0027a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig"><note place="inline">一乳味</note></rdg></app> <app from="#beg0035a1001" to="#end0035a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b0401" to="#end0037b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037b0601" to="#end0037b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038a0901" to="#end0038a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b0101" to="#end0038b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0039b0201" to="#end0039b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042b0301" to="#end0042b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042b0701" to="#end0042b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0024b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1001">真【CB】，<unclear/>【北藏】</note> <note n="0024b1002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0024b1002">俗【CB】，<g ref="#CB21955">󵗃</g>【北藏】</note> <note n="0027a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0501"><note place="inline">一乳味</note>【CB】，［－］【北藏】</note> <note n="0027a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a0601">［－］【CB】，<note place="inline">一乳味</note>【北藏】</note> <note n="0035a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035a1001">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0037b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0401">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0037b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037b0601">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0038a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0038a0901">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0038b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0038b0101">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0039b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0039b0201">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0042b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b0301">已【CB】，巳【北藏】</note> <note n="0042b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b0701">已【CB】，巳【北藏】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>